πουκάμισο
2655/1
Κολονάτο πουκάμισο, κέντημα στο μεγάλο δεξί λοξάρι
Ταυτότητα Αντικειμένου
Αριθμός Ταυτότητας Αντικειμένου (ΑΤΑ)
2655/1
Όνομα αντικειμένου
πουκάμισο
Άλλο / Τοπικό όνομα
καμίς
Τυπολογία
φορεσιά με σιγκούνι
Χρόνος κατασκευής
19ος αι.
Μέρος συνόλου
Όχι
Φυσική Περιγραφή
Περιγραφή
Κολονάτο πουκάμισο, νυφιάτικο και γιορτινό, που παίρνει τ' όνομά του από τις κολόνες, τις κατακόρυφες κεντητές ταινίες δεξιά κι αριστερά στη "μάνα", που φθάνουν από τον ποδόγυρο ως κάτω από το στήθος. Έξω από την Πελοπόννησο, κολονάτα πουκάμισα συναντάμε μόνο στην Τανάγρα και τα συγγενικά χωριά. Είναι απο βαμβακερό του αργαλειού, από βαμβάκι που οι γυναίκες επεξεργάζονται πριν το υφάνουν, όπως επεξεργάζονταν και το υφαντό πανί για να το λευκάνουν. Είναι φτιαγμένο από ενιαίο φύλλο μπρος-πίσω, τη "μάνα", πλάτους 53εκ. Το φάρδος του αυξάνουν πλαϊνές λόξες (λοξάρια ή κλίνγκια), ένα δεξιά (πλάτους 42εκ.) και δύο αριστερά (πλάτους 42εκ.) που αγκαλιάζουν τη μανικοκόλληση ως λίγο κάτω από τους ώμους, και συνοδεύονται από μικρότερα λοξάρια, 22εκ. και 20εκ. αντίστοιχα, που φθάνουν ως
τα 20εκ. περίπου κάτω από τη μασχάλη. Τα ίσια, μονόφυλλα μανίκια ενώνονται κάθετα με τα λοξάρια και τη "μάνα". Η στρογγυλή λαιμόκοψη, ρελιασμένη με το ίδιο πανί, οδηγεί σε κατακόρυφο άνοιγμα (30εκ.) με τετραγωνισμένη μύτη. Λαιμόκοψη και άνοιγμα ήταν ρελιασμένα με σκούρα μεταξωτή κλωστή, και διακοσμημένα με απλές, λόξες βυσσινί βελονιές ή και ζιγκ-ζαγκ. Το κυρίαρχο χρώμα στις μεταξοκλωστές του κεντήματος είναι ένα βαθύ καφέ που αγγίζει το μαύρο, με το οποίο και εναλλάσσεται στο γύρο των μανικιών. Τα χρώματα που το διανθίζουν δεν καταφέρνουν να το φωτίσουν παρά αμυδρά: βυσσινί μάλλινες και βιολετί, μπλε κοβαλτίου και θαλασσί, τσαγαλί και χλωμό χρυσό. Κυκλικό κέντημα στο γύρο των μανικιών και τον ποδόγυρο συνδυάζεται με τις κατακόρυφες κολόνες και τους δεκαοκτώ στύλους. Οι δύο στύλοι που πλαισιώνουν τις κολόνες και ενώνονται μαζί τους είναι ψηλότεροι από τους υπόλοιπους. Η καγκελωτή βελονιά σε κολόνες, στύλους και ποδόγυρο, προσφέρει μια ανάσα στο σκουρόχρωμο κέντημα. Στις κολόνες και τους στύλους, συμμετρικά ως προς κεντρική κατακόρυφη ταινία, επαναλαμβάνεται φυτικό μοτίβο με λοξό, φυλλωτό και ανθισμένο μίσχο. Το λουλούδι βάφεται με κάποια από τα φωτεινότερα χρώματα. Αν το ίδιο ισχύει και στον ποδόγυρο, τότε μόνο τα ανθάκια διακρίνονται μέσα από τις σκούρες κλωστές κι ένα σταυρόσχημο μοτίβο όπου το χρώμα είναι ανοιχτό. Παρόμοιο ανθικό μοτίβο επιστέφει κολόνες και κοντούς στύλους, ενώ οι δυο ψηλότεροι απολήγουν σε τρίγωνο με αγκιστροειδείς αποφύσεις στις δυο πλευρές και σχηματικό άνθος(;) στην κορυφή του. Το τριγωνικό αυτό μοτίβο, που αναδεικνύει την έξοχη εκτέλεση ενός δυσκολότατου κεντήματος, απλό ή διπλό, ώστε να σχηματίζει ρόμβο, στολίζει όλη τη μπροστινή "μάνα" ανάμεσα σε κολόνες και στύλους. Το ίδιο τριγωνικό μοτίβο παρεμβάλλεται ανάμεσα στους άλλους στύλους, στο μεγάλο του μέγεθος στο φύλλο της πίσω "μάνας" και σε μικρό μέγεθος πάνω στα λοξάρια, εκτός από το κοντό δεξί λοξάρι όπου εμφανίζει τρίτο, ενδιάμεσο, μέγεθος. Μ' αυτό το μέγεθος επιστέφει και τον κυκλικό διάκοσμο των μανικιών και, ακέφαλο, χωράει στα τρίγωνα που σχηματίζει το μεγάλο ζιγκ-ζαγκ στην φαρδιά ταινία του κεντήματος, συνδέοντας έτσι το γεωμετρικό ύφος των μανικιών με το υπόλοιπο κέντημα. Μικρότερα ζιγκ-ζαγκ εμφανίζονται στην ψηλότερη ταινία, αλλά θεαματικότερο είναι το μοτίβο στις ταινίες που πλαισιώνουν την κεντρική. Έχει οκταγωνικό σχήμα και οι μεγάλες του πλευρές σημειώνονται εσωτερικά με μικρό "τ". Στην απόληξη του μανικιού σώζονται λίγες από τις βυσσινί και τσαγαλί μικρές φούντες.
Διάκοσμος & Μοτίβα
Διάκοσμος
γεωμετρικός διάκοσμος
Μοτίβα / Θέματα διακόσμου
-
Διάκοσμος
σχηματοποιημένος φυτικός διάκοσμος
Μοτίβα / Θέματα διακόσμου
-
Ύψος
1.350
Πλάτος
1.140
Κατασκευή
Κατασκευαστής / Δημιουργός
οι ίδιες οι γυναίκες
Χρόνος κατασκευής
19ος αι.
Τόπος κατασκευής (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
Ελλάδα |
Πελοπόννησος |
Κορινθίας
Βόχα
Υλικά
βαμβάκι
μάλλινη κλωστή
μεταξοκλωστή
Τεχνικές
κέντημα μετρητό,
ίση βελονιά
κέντημα μετρητό,
καγκελωτή
κέντημα μετρητό,
μονή
υφαντό
Χρήση
Χρήστης
γυναίκα
Κοινωνική ηλικία
νύφη
Περίσταση χρήσης
νυφικό
Χρόνος χρήσης
19ος αι.
Χρήστης
γυναίκα
Κοινωνική ηλικία
παντρεμένη
Περίσταση χρήσης
γιορτινό
Χρόνος χρήσης
19ος αι.
Τόπος χρήσης (Χώρα | Γεωγραφικό Διαμέρισμα | Νομός & Ευρύτερη περιοχή)
Ελλάδα |
Πελοπόννησος |
Κορινθίας
Βόχα
Απόκτηση
Τρόπος απόκτησης
Άγνωστο
Τεκμηρίωση
Βιβλιογραφικές πηγές έρευνας
Άδεια χρήσης εικόνων
Χρησιμοποιήστε το αρχείο ή την εικόνα προεπισκόπησης σύμφωνα με την άδεια χρήσης:
CC BY-NC-ND 4.0
Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα
